Geniş zaman (present simple) alışkanlıkları, genel gerçekleri ve tarifeleri; şimdiki zaman (present continuous) şu anda olan, geçici ya da değişmekte olan durumları anlatır. IELTS Speaking Part 1'de günlük hayatınızı anlatırken ve Writing Task 1'de güncel eğilimleri tarif ederken bu iki zamanı doğru seçmek, 'grammatical accuracy' puanının temelidir. Türkçede tek bir '-yor' eki her ikisini de karşıladığı için Türk öğrenciler bu ayrımı en sık karıştıran gruptur.
Geniş zaman, özne üçüncü tekil şahıs (he/she/it) olduğunda fiile -s / -es eki alır. Olumsuz ve soru cümlelerinde do / does yardımcı fiili kullanılır ve ana fiil yalın kalır.
| Olumlu | Olumsuz | Soru |
|---|---|---|
| I / you / we / they work | I do not (don't) work | Do you work? |
| he / she / it works | she does not (doesn't) work | Does she work? |
Kullanım alanları:
Sıklık zarfları (always, usually, often, sometimes, rarely, never) ana fiilden önce, be fiilinden sonra gelir: He is always late. / He always arrives late.
Şimdiki zaman am / is / are + fiil-ing ile kurulur. Olumsuzda not, soruda yardımcı fiil başa gelir.
| Olumlu | Olumsuz | Soru |
|---|---|---|
| I am working | I am not working | Am I working? |
| he / she / it is working | she isn't working | Is she working? |
| you / we / they are working | they aren't working | Are they working? |
Yazım kuralları: make → making (sondaki e düşer), sit → sitting (tek sesli + tek sessiz ikizlenir), lie → lying.
Düşünce, duygu, sahiplik ve algı bildiren fiiller normalde continuous biçimde kullanılmaz; Türkçede '-yor' ile söylesek bile İngilizcede geniş zaman gerekir.
I know the answer. (✗ I am knowing) · This bag belongs to me. (✗ is belonging)
Bazı fiiller anlama göre değişir: I think it's a good idea. (görüş) ama I am thinking about my future. (zihinsel süreç). She has two cars. (sahiplik) ama She is having lunch. (yemek yiyor).
Speaking Part 1'de 'What do you do?' sorusuna genel durum için geniş zaman, 'these days' / 'at the moment' gibi geçici bağlamlar için continuous kullanılır: I work as an engineer, but at the moment I am preparing for IELTS.
Writing Task 1'de güncel ve devam eden bir eğilim için continuous, kalıcı bir durum için simple kullanılır: The number of online shoppers is growing every year. / Most people prefer to shop online.
Zaman ipuçları:
| Present Simple | Present Continuous |
|---|---|
| always, usually, every day, on Mondays, twice a week | now, right now, at the moment, currently, these days, this week |