Past Simple vs Present Perfect

Geçmiş Zaman ve Yakın Geçmiş Zaman
A2 Band 5.5 18 dk 8 alıştırma Tamamlandı

Past simple, geçmişte bitmiş ve zamanı belli olayları; present perfect ise şimdiyle bağlantısı olan, zamanı belirtilmeyen ya da hâlâ süren durumları anlatır. Türkçede ikisi de '-di / -miş' ile karşılandığı için en sık yapılan hatalardan biri 'I have visited Paris in 2015' gibi zaman belirtilen cümlede present perfect kullanmaktır. IELTS Speaking'de deneyimlerinizi anlatırken ve Writing Task 1'de 'since 2000' gibi ifadelerle değişimi tarif ederken bu ayrım puan belirler.

Past Simple: bitmiş geçmiş

Düzenli fiiller -ed alır; düzensiz fiillerin ikinci hâli kullanılır (go → went, see → saw, buy → bought). Olumsuz ve soruda did yardımcı fiili gelir, ana fiil yalın kalır.

OlumluOlumsuzSoru
I visited Rome.I did not (didn't) visit Rome.Did you visit Rome?
She went home.She didn't go home.Did she go home?

Belirli bir geçmiş zaman ifadesiyle kullanılır: yesterday, last week, in 2010, two years ago, when I was a child.

I graduated in 2019. · We moved to Bursa three years ago.

Present Perfect: geçmişle şimdi arasındaki köprü

Biçim: have / has + fiilin üçüncü hâli (V3). Düzenli fiillerde V3 = -ed; düzensizlerde üçüncü hâl (go → gone, see → seen, buy → bought).

Üç temel kullanım:

  1. Hâlâ süren durum (for + süre, since + başlangıç noktası): I have lived here for ten years. / She has worked there since 2015.
  2. Hayat deneyimi (zaman belirtilmez; ever, never): Have you ever been to London? / I have never eaten sushi.
  3. Şimdiki sonucu olan yakın geçmiş (just, already, yet, recently): I have just finished the report. / They haven't arrived yet.

Zaman belirtildiği anda present perfect kullanılamaz: ✗ I have seen him yesterday. → ✓ I saw him yesterday.

Karşılaştırma: zaman ifadeleri

Past SimplePresent Perfect
yesterday, last month, in 2012, ago, when, thensince, for, ever, never, just, already, yet, so far, recently, this week (bitmemiş)
When did you start? (zaman sorusu)How long have you worked here? (süre sorusu)
I lived in Ankara for two years. (artık orada değilim)I have lived in Ankara for two years. (hâlâ oradayım)

Sohbetlerde sık görülen geçiş: present perfect ile konuyu açar, past simple ile ayrıntıya ineriz. I have been to Italy. I went there in 2018 and stayed for a week.

Present Perfect Continuous ve IELTS Task 1

Eylemin ne kadar süredir devam ettiğini vurgulamak için have / has been + fiil-ing kullanılır: I have been studying English for six months. Durum fiilleriyle (know, have, be) kullanılmaz: ✓ I have known her since 2010.

Writing Task 1'de grafik geçmişten bugüne uzanıyorsa present perfect doğaldır: The number of cars has risen sharply since 2000. Grafik tamamen geçmişte kalıyorsa past simple gerekir: The number of cars rose sharply between 2000 and 2010.

Speaking Part 2'de 'Describe a place you have visited' gibi kartlarda giriş cümlesi present perfect, hikâyenin ayrıntıları past simple ile anlatılır.

Örnekler

  • I finished my degree in 2019 and started working immediately.
    Lisansımı 2019'da bitirdim ve hemen çalışmaya başladım.
  • She has lived in Ankara since she was born.
    Doğduğundan beri Ankara'da yaşıyor.
  • Have you ever been abroad?
    Hiç yurt dışına çıktın mı?
  • The population has grown steadily over the last decade.
    Nüfus son on yılda istikrarlı biçimde arttı.
  • When did you move to Istanbul?
    İstanbul'a ne zaman taşındın?
  • I have just sent the email, so you should receive it soon.
    E-postayı az önce gönderdim, yakında alman lazım.
  • They haven't arrived yet.
    Henüz gelmediler.
  • I have been learning English for three years.
    Üç yıldır İngilizce öğreniyorum.
IELTS ipucu: Speaking Part 2'de 'Describe a place you have visited' tarzı kartlarda ilk cümleyi present perfect ile kurup ('I have been to Cappadocia twice') sonra past simple ile ayrıntıya geçmek ('The first time, I went with my family in 2016'), examiner'ın aradığı doğal zaman geçişini gösterir ve Band 6.0 için gereken 'tense consistency' ölçütünü karşılar.

Alıştırmalar